Skip to content

About

DOS ve GW-BASIC ile yazdığım retro tarzı BASIC oyunları; macOS'ta UTM + FreeDOS üzerinde çalıştırmak için kurulum rehberi ve araçlarla birlikte.

Topics

Resources

Stars

0 stars

Watchers

0 watching

Forks

Latest commit

 

History

1 Commit

Folders and files

NameName
Last commit message
Last commit date
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Repository files navigation

BASIC-GAMES

DOS ve GW-BASIC üzerinde, 1980'lerin ev bilgisayarı oyunları tarzında yazdığım BASIC programları ve bunları günümüz bir Mac'inde çalıştırmak için kurduğum ortam.

Kod macOS'ta yazılıyor, bir CD imajına (ISO) paketleniyor ve UTM üzerinde çalışan bir FreeDOS sanal makinesinde GW-BASIC ile çalıştırılıyor.

İçindekiler

Amaç

  • Değişken, döngü, koşul, dizi ve alt program gibi temel kavramları, hazır kütüphanelerin olmadığı sade bir ortamda öğrenmek.
  • Klasik oyunların algoritmalarını (örneğin bir oyun tahtasının sayılarla temsilini) kendi kodumla kurmak.
  • Bu sırada emülasyon, disk imajları, DOS komut satırı ve Git gibi araçları kullanmayı öğrenmek.

Depo yapısı

BASIC-GAMES/
├── cd/                  Sanal CD'ye giren her şey
│   ├── GO.BAT           DOS'ta programları C:\BASIC'e kopyalar, GW-BASIC'i açar
│   └── OYUNLAR/         Yazdığım programlar
│       └── MERHABA.BAS
├── iso.sh               cd/ klasöründen basic.iso üretir
├── .vscode/             VS Code ayarları (CRLF satır sonu, ISO üretme görevi)
├── .gitattributes       DOS dosyalarını Git'te CRLF satır sonuyla tutar
└── .gitignore

Aşağıdakiler bilerek depoya alınmaz (.gitignore); kurulum sırasında indirilir ya da üretilir:

Yol Ne Nereden gelir
FD14-LiveCD/ FreeDOS 1.4 kurulum CD'si Kurulum, adım 1
gwbasic/GWBASIC.ZIP GW-BASIC arşivi Kurulum, adım 1
gwbasic.iso GW-BASIC'i sanal makineye taşıyan CD imajı Kurulum, adım 4
basic.iso Programları taşıyan CD imajı sh iso.sh
cd/KITAP/ Kişisel çalışma dosyaları Paylaşılmaz; yoksa da her şey çalışır

Gereksinimler

Apple Silicon işlemciler ARM mimarisindedir; DOS ise x86 için yazılmıştır. Bu yüzden UTM sanal makineyi emülasyon kipinde çalıştırır.

Kurulum

Kurulum bir kez yapılır. Sonrasında yalnızca Günlük kullanım bölümündeki adımlar gerekir.

1. Dosyaları indir

  1. UTM'i kur.
  2. FreeDOS 1.4 LiveCD arşivini indir, aç ve içindekileri FD14-LiveCD/ klasörüne koy. Gerekli dosya FD14LIVE.iso.
  3. GW-BASIC'in derlenmiş arşivini (kaynak kodu değil) indir, adını GWBASIC.ZIP yap ve gwbasic/ klasörüne koy. DOS dosya adları en fazla 8 + 3 karakter olabildiği için ad değiştirmek gerekir.

2. Sanal makineyi oluştur

UTM'de Create a New Virtual Machine → Emulate → Other yolunu izle.

Ayar Değer Neden
Boot ISO Image FD14-LiveCD/FD14LIVE.iso Kurulum CD'si
Architecture x86_64 x86 işlemciler açılışta 16 bit gerçek kipte başlar; DOS bu kipte çalışır
System Standard PC (i440FX + PIIX) DOS'un CD sürücüsü yalnızca IDE denetleyiciyi tanır; Q35 (SATA) ile CD görünmez
Memory 256 MB Kurulu DOS'a çok daha azı yeter, ama LiveCD 64 MB ile bellek uyarısı verir
Disk 1 GB
Shared Directory boş DOS için paylaşım sürücüsü yok

Kaydetmeden önce Open VM Settings kutusunu işaretle ve şunları kontrol et:

  • QEMU → UEFI Boot kapalı olmalı. DOS klasik BIOS ile açılır.
  • Drives altındaki sabit diskin ve CD sürücüsünün Interface ayarı IDE olmalı.

3. FreeDOS'u kur

  1. Sanal makineyi başlat. Menüden Install to harddisk seçeneğini seç. Menü yerine D:\> istemi gelirse SETUP yaz.
  2. Dili seç, Partition drive C: adımını onayla ve yeniden başlatmayı kabul et.
  3. Makine yeniden açılınca kurulumu tekrar başlat, Format drive C: adımını onayla.
  4. Klavye düzenini seç ve Full installation ile devam et. Bu seçenek, bir sonraki adımda gereken UNZIP aracını da kurar.
  5. Kurulum bitince makineyi kapat, UTM araç çubuğundaki CD simgesinden ISO'yu çıkar (Eject) ve makineyi tekrar başlat.

Ekranda C:\> istemi görünüyorsa FreeDOS sabit diskten açılmıştır.

4. GW-BASIC'i kur

Sanal makinenin ana bilgisayarla ortak klasörü olmadığı için dosyalar CD imajıyla taşınır.

macOS Terminal'de, depo klasöründeyken:

hdiutil makehybrid -iso -joliet -o gwbasic.iso gwbasic

UTM'de CD simgesi → CD/DVD (ISO) Image → Change ile gwbasic.iso dosyasını seç. Sonra FreeDOS'ta:

D:
UNZIP GWBASIC.ZIP -d C:\

Arşiv kendi klasör yapısıyla açılır ve GW-BASIC C:\DEVEL\GWBASIC\GWBASIC.EXE konumuna yerleşir. cd/GO.BAT bu konumu varsayar.

5. Kurulumu sına

Günlük kullanım adımlarını izleyip LOAD "MERHABA" ve RUN komutlarını ver. Ekranda beş satır MERHABA görünüyorsa zincirin tamamı çalışıyordur.

Günlük kullanım

macOS'ta yaz  →  sh iso.sh  →  UTM'de CD'yi değiştir  →  D:\GO  →  LOAD / RUN
  1. Programı cd/OYUNLAR/ altında yaz ya da düzenle.

  2. CD imajını üret:

    sh iso.sh

    VS Code'da aynı iş ⌘⇧B ile yapılır.

  3. UTM'de CD simgesi → Change → basic.iso. Dosya yeniden üretildiği için her seferinde yeniden seçmek gerekir.

  4. FreeDOS'ta:

    D:\GO

    GO.BAT, CD'deki bütün .BAS dosyalarını C:\BASIC klasörüne kopyalar ve GW-BASIC'i o klasörde açar.

  5. GW-BASIC'te:

    LOAD "MERHABA"
    RUN
    
  6. Çalışan hâli Git'e kaydet:

    git add .
    git commit -m "ne değiştiğini anlatan kısa bir not"
    git push

Sık kullanılan GW-BASIC komutları

Komut İşlevi
LOAD "AD" AD.BAS dosyasını belleğe yükler
RUN Bellekteki programı çalıştırır
LIST / LIST 100-200 Programı ya da bir satır aralığını gösterir
EDIT 230 230 numaralı satırı düzenlemeye açar
SAVE "AD",A Programı düz metin (ASCII) olarak kaydeder
NEW Bellekteki programı siler
AUTO / RENUM Satır numaralarını otomatik verir / yeniden numaralandırır
FILES Bulunulan klasördeki dosyaları listeler
SYSTEM GW-BASIC'ten çıkıp DOS'a döner
Ctrl+Break Çalışan programı durdurur

Programlar

Dosya Açıklama
cd/OYUNLAR/MERHABA.BAS Kurulumu sınamak için beş satırlık deneme

Yeni programlar yazıldıkça bu tabloya eklenecek.

Kurallar ve tuzaklar

  • Kodun aslı macOS'tadır. CD imajı salt okunurdur ve GO.BAT her çalıştığında C:\BASIC içindeki aynı adlı dosyaların üzerine yazar. Sanal makinede yapılan bir değişiklik korunacaksa macOS'taki dosyaya da işlenmelidir.
  • Dosya adları 8.3 biçimindedir: en fazla 8 karakter, nokta, BAS.
  • Satır sonları CR+LF olmalıdır. .gitattributes ve .vscode/settings.json bunu sağlar. Dosyanın son satırı da satır sonuyla bitmelidir.
  • Yalnızca ASCII. DOS, UTF-8 bilmez; .BAS ve .BAT dosyalarında Türkçe karakter kullanılmaz.
  • Satır numaraları kodun parçasıdır. GOTO ve GOSUB bu numaralara atlar. Araya satır ekleyebilmek için numaralar onar onar verilir.
  • GW-BASIC içinden kaydederken SAVE "AD",A kullanılır. ,A olmadan dosya ikili biçimde kaydedilir ve Git'te okunamaz.

Sorun giderme

Belirti Olası neden ve çözüm
Sanal makine FreeDOS CD'sinden açılmıyor UEFI Boot açık kalmıştır; kapat.
Unable to load all FreeDOS packages … Add more RAM! Belleği 256 MB yap.
D: sürücüsü hiç yok System ayarı Q35 kalmıştır ya da CD sürücüsü IDE değildir. i440FX + IDE kullan. Açılışta CD-ROM configured as D: drive satırı görünmelidir.
CD değiştirildi ama DIR D: hata veriyor DOS, CD değişimini her zaman fark etmez. CD takılıyken sanal makineyi yeniden başlat.
D:\GO sonrası Bad command or filename GW-BASIC C:\DEVEL\GWBASIC altında değildir; adım 4'ü tekrarla.
iso.sh hata veriyor basic.iso macOS'ta bir disk olarak açık kalmış olabilir; Finder'dan çıkar.
LOAD sonrası Direct statement in file Dosyada satır numarasıyla başlamayan bir satır vardır; çoğunlukla yanlışlıkla ikiye bölünmüş bir satırdır.
Syntax error in N N. satırda yazım hatası. En sık karışanlar: 0/O, 1/l, ;/, ve unutulan :.
Undefined line number in N N. satırdaki GOTO/GOSUB hedefi programda yok; eksik satır vardır.
Program takıldı Ctrl+Break ile durdur.
" ya da : yanlış karakter basıyor FreeDOS klavye düzeni, kullanılan klavyeyle uyuşmuyor.

Yapılacaklar

  • İlk oyun: Dörtlü Sıra (Four in a Row)
  • Hamle denetimi ve şah mat tespiti olan bir satranç programı
  • Bir oyunu karşılaştırma amacıyla modern bir dilde yeniden yazmak

Esin kaynağı ve kaynakça

Bu çalışmaya, okul kütüphanesinden ödünç aldığım Tim Hartnell'in Giant Book of Computer Games (1983) kitabını okuyarak başladım. Kitaptaki program listeleri bu depoda yer almaz; buradaki kod bana aittir.

About

DOS ve GW-BASIC ile yazdığım retro tarzı BASIC oyunları; macOS'ta UTM + FreeDOS üzerinde çalıştırmak için kurulum rehberi ve araçlarla birlikte.

Topics

Resources

Stars

0 stars

Watchers

0 watching

Forks

Releases

Packages

Contributors

Languages